|
|
06 Mayıs 2008 Salı 14:12
|
Ekonomi
|
BU DURUM SORGULANIYOR... Oger Grubu, Türk Telekom'un bir kısım hisselerini satarken satış fiyatını 20 milyar dolar olarak belirledi...
Ancak Özelleştirme İdaresi, yüzde 45’lik kamu payının bir bölümünü Oger gibi 20 milyar değil, 12.5 milyar dolarlık piyasa değerinden halka arz ediyor.
VATAN gazetesindeki köşesinde Prof. Dr. AYDIN AYAYDIN analiz ediyor:
Türk Telekom’un yüzde 55 ile ana hissedarı olan Oger Grubu, hisselerinin yüzde 35’ini Saudi Telecom Company’e 20 milyar dolar piyasa değeri üzerinden 21 Nisan 2008’de sattı. Hemen hemen aynı tarihlerde kamu, elindeki Türk Telekom hisselerinde halka arz sürecini başlattı
Ancak Özelleştirme İdaresi, yüzde 45’lik kamu payının bir bölümünü Oger gibi 20 milyar değil, 12.5 milyar dolarlık piyasa değerinden halka arz ediyor. Oger’nin değerlemesine göre kamu, satacağı yüzde 17.25’lik hisseden 1.3 milyar dolara yakın kaybı göze aldı. Bu fark kimin cebine gidecek?
Halka arz edilen Türk Telekom’un (TT) yüzde 17.25’lik hissesi için son kesin talep tarihi 9 Mayıs. Özelleştirme İdaresi Başkanı (ÖİB) Metin Kilci çok mutlu. “Halka arz edilen hisselere gelen talep 6 kat” diyor. İnsanın aklına ister istemez şu soru geliyor: Madem bu kadar çok talep var, neden daha yüksek fiyatla satmıyorsun?
Sanırım Başkan Kilci’nin cevabı şu olur: Halka arzda her ne kadar amaç para toplamaksa bir diğer amaç da hisselerin tabana yayılmasıdır. Yani TT çalışanları ve küçük yatırımcılar az da olsa bir miktar hisse alıp bundan bir miktar kâr etsin. Düşünce çok güzel, kulağa da hoş geliyor.
Vatan yazarı Necati Doğru üstat, iki gündür halka arzda ön plana çıkarılamayan birkaç noktaya dikkat çekiyor: “TT’nin halka arzında aslan payı yabancılar için ayrılmış” ve “Hisse satın alacak yabancıların kim olduğu belli olmayacak” diyor ki doğrudur. Halka arzda Posta İdaresi ve TT çalışanları ile küçük yatırımcılara ayrılan bölüm ise yüzde 35. Yani öyle söylendiği gibi tabana yayılma falan söz konusu değil.
TT’nin yüzde 55’i Oger Grubu’na 2005 yılında 6 milyar 550 milyon dolara satılmıştı. Buna göre TT’nin o günkü toplam değeri 11 milyar 900 milyon dolar oluyor. TT’nin yüzde 45’i hâlâ devletin elinde. ÖİB elinde bulunan hisselerin yüzde 17.25’ini satışa sürüyor.
Ucuza mı gidiyor?
Hisse değeri tespiti çalışmasına başlarken bir taraftan global kriz, diğer taraftan iç siyasetteki gelişmeler satışı tehlikeye sokabilir endişesiyle, alelacele satış kararı alındı. Satış için tespit edilen fiyat aralığı 3.90-4.70 YTL olarak belirlendi. Bu fiyattan satılması halinde 2008 Mayıs ayı sonu itibarıyla TT’nin toplam değeri 12.5 milyar dolara geliyor.
İşte, ‘ÖİB’e ucuz satıyorsun’ ve ‘Kime satıyorsun?’ eleştirileri bu noktada gelmeye başladı. Peki, bu eleştirilerin dayandığı nokta nedir dersiniz? Bence en önemlisi Reuters’ın abonelerine geçtiği 11 Mart 2008 tarihli bir haber. Bu habere göre; Oger Grubu, sahibi olduğu Oger Telecom’un yüzde 35 hissesini Saudi Telecom Company’ye (SAT) satıyor. Dikkat edin, yüzde 35’i satılan şirket, Türk Telekom’un yüzde 55’inin de sahibi.
Hem bu haberi inceledim, hem de Oger Telecom’un halka arz çalışmalarına (daha sonra halka arzdan vazgeçildi) katılan bankaların yetkililerinden araştırdım. Oger Telecom’un satışında, yüzde 55’ine sahip olduğu TT’nin toplam değerinin 21 Nisan 2008 tarihi itibarıyla 19-20 milyar dolar olarak hasaplandığını belirledim.
Peki ÖİB, TT’yi toplam 12.5 milyar dolar üzerinden halka arz ederken, aynı malı nasıl oluyor da Oger Telecom, hemen hemen aynı tarihte 19- 20 milyar dolar üzerinden hisse satıyor. İster istemez insanın kafası karışıyor ve arkasında bir bit yeniği olduğunu düşünüyor.
Oger, TT’nin yüzde 55’ine sahip olan şirketi nasıl satmış anlatayım: Saudi Telecom, Oger Grubu’na ait olan ve TT’nin yüzde 55’ini de barındıran şirketin yüzde 35’ini 8.14 milyar dolar artı 5.4 milyar dolar borç olmak üzere 13.54 milyar dolarlık toplam değer üzerinden satın alıyor.
Oger iyi fiyattan sattı
Varlıklarının önemli kısmını TT hisselerinin oluşturduğu Oger Telecom’un içinde, TT hisseleri dışında Güney Afrika’daki 2 milyon 750 abonesi bulunan Cell C şirketinin de yüzde 75’lik hissesi var ve bunun da yaklaşık değeri 2 milyar dolar. Şirketin toplam değerinden düşüldüğünde geriye kalan meblağ ise 11.54 milyar dolar ediyor. Bu 11.54 milyar dolar, TT’nin yüzde 55 hissesini temsil ediyor.
Bu satışa göre yüzde 55’i, 11.54 milyar dolar eden TT’nin toplam değeri 20.9 milyar doları buluyor.
Oger Telecom’un bir diğer varlığı da yüzde 95 hissesine sahip olduğu 157 bin abonesi bulunan Cyberia adlı bir internet servis sağlayıcısı (ISP). Bu şirketle birlikte Oger Telecom’un sahip olduğu bazı ufak tefek aktifleri de 900 milyon dolar sayıp toplam değerden düşersek, TT’nin değeri yine 20 milyar dolara denk geliyor.
Şimdi rakamları yeniden hatırlayalım. ÖİB, TT’ye 12.5 milyar dolar değer biçmişti. Hisselerinin yüzde 17.25’ini satacak. Satıştan 2.14 milyar dolar gelir elde edecek. Bana aktarılan bilgilere göre Oger’nin yaptığı gibi 20 milyar dolar üzerinden halka arz etse 3.43 milyar dolar gelir sağlayacaktı. Aradaki fark 1 milyar 290 milyon dolar.
Evet, konuyu yakından takip eden bankacıların iddiaları ve hesapları bu yönde. Bu durumda ÖİB Başkanı Kilci’nin talep çok fazla sözünün altında yatan, “mal ucuza gitti” oluyor.
Kamu işletmeleri, dil bilen personel sayısında da sınıfta kaldı. KİT’lerde dil bilen personel sayısı da sadece yüzde 0.6 oldu.
ABD'nin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu olarak kabul edilen ''Federal Deposit Insurance Corp'' (FDIC), konut sektöründeki kredi krizinden etkilenen bir bankaya el koydu.
Yaşlılara evde ilk maaş Bakan Çelik’ten
Kredi kartı aidatları sebebiyle eleştirilen bankaların geçen yıl müşteriden hizmet bedeli adı altında toplam 8,3 milyar YTL para aldığı ortaya çıktı.
BUNDAN SONRA YABANCI BANKALAR KIŞLA KAPISINDAN GİREMEYECEK
2008’de meyve üretiminde yüzde 9.8, sebze üretiminde ise yüzde 5.6, tahıl ürünlerinde ise yüzde 0.2 artış bekleniyor.
|