|
|
11 Eylül 2008 Perşembe 08:39
|
Ekonomi
|
İmalat sanayii ve inşaat hız kesip tarım küçülünce büyüme frene bastı
SON AÇIKLANAN BÜYÜME RAKAMLARINDA, HIZLA GİDERKEN ANİDEN FRENE BASILMIŞ GİBİ BİR GÖRÜNTÜ ÇIKTI
Yılın ikinci çeyreğinde imalat sanayiindeki büyüme yüzde 2.5, inşaat sektöründe ise yüzde 0.9’da kaldı. Tarımda da yüzde 1.2’lik daralma yaşanınca ikinci çeyrekte ekonomik büyüme yüzde 1.9’luk artışla son 6 yılın en düşük seviyesine indi.
Yılın ilk çeyreğinde yüzde 6.6’lık büyüme ile hükümeti bile şaşırtarak yılsonu için ümetlendiren ekonomi yılın ikinci çeyreğinde sert bir fren yaptı. 2002 yılı birinci çeyreğinden bu yana, yani son 25 çeyrek (6 yıl 4 ay) içerisinde en düşük büyüme performansı gösterdi. Piyasalar yüzde 3.6 oranında büyüme beklerken, yılın ikinci çeyreğinde ekonomideki büyüme yüzde 1.9’da kaldı. Altı aylık dönemdeki büyüme ise yüzde 4.6 oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) nisan, mayıs, haziran aylarını kapsayan 2008 yılı ikinci çeyrek Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) verilerini açıkladı. TÜİK’in açıklamasına göre, üretim yöntemiyle hesaplanan GSYH, 2008 yılı ikinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre cari fiyatlarla yüzde 14.7 artarak 240.9 milyar YTL oldu. Aynı dönemler itibarıyla sabit fiyatlar GSYH ise yüzde 1.9’luk artışla 25.1 milyar YTL oldu. İkinci çeyrekte yaşanan yüzde 1.9’luk gelişme hızı, 2002’den bu yana kaydedilen en düşük büyüme rakamını oluşturuyor.
2007 rakamlarını revize etti
Başbakan Yardımcısı Nazım Ekren, ilk çeyrekteki yüzde 6.6’lık büyüme rakamından hareketle geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, Türkiye’nin 2007’de yüzde 4.5 düzeyinde gerçekleşen GSYH büyüme oranını 2008 yılında da aynı düzeyde beklediklerini söyledi. Ekren, Türkiye gibi büyük bir ülkenin yüzde 4.5 büyümesinin, birçok Avrupa ülkesi ile karşılaştırıldığında hâlâ yüksek olduğunu belirtti.
TÜİK, 2007 yılı ile bu yılın ilk çeyreğindeki GSYH büyüme rakamlarını da revize etti. Buna göre, 2007 yılı GSYH’sı cari fiyatlarla yüzde 12.6’lık artışla 853.6 milyar YTL, sabit fiyatlarla da yüzde 4.6’lık artışla 101.2 milyar YTL olarak revize edildi. Daha önce 2007 GSYH’sındaki gelişme hızı cari fiyatlarla yüzde 12.9, sabit fiyatlarla da yüzde 4.5 olarak ilan edilmişti.
TÜİK bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 6.6 olarak ilan ettiği sabit fiyatlarla büyüme rakamını ise yüzde 6.7 olarak revize etti. Yılın ilk çeyreğinde yukarı yönlü revizyona rağmen altı aylık döneme ilişkin GSYH artışı yüzde 4.2 düzeyinde kaldı. İlk altı aylık dönemde cari fiyatlarla GSYH ise yüzde 16.3 oranında artış kaydetti.
Tarım daraldı, inşaat durdu
İkinci çeyrekte sektörel bazda en dikkat çekici gelişme tarım sektöründe yaşandı. Geçen yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1.2 daralan tarım sektörü, 2008’in ikinci çeyreğinde de yüzde 3.5 küçülme yaşadı. Geçen yılın ikinci çeyreğinde yüzde 7.3 büyüyen inşaat sektörü bu yılın ikinci çeyreğinde sadece yüzde 0.9 büyüme yaşadı.
Haziran sonu itibarıyla son dört çeyrekte cari fiyatlarla GSYH tutarı yüzde 3.8’lik büyümeyle 103.2 milyar YTL oldu.
Altı ayda 99 milyar YTL yatırım
GSYH’ya önemli katkıda bulunan kalemlerden imalat sanayiinde yılın ikinci çeyreğindeki büyüme yüzde 2.5 düzeyinde kaldı. Geçen yılın aynı döneminde bu oran yüzde 4.1 seviyesinde çıkmıştı. İmalat sanayiinde altı aylık dönemdeki büyüme ise yüzde 4.7 olarak hesaplandı. Yılın ikinci çeyreğinde sektörel bazda en yüksek büyüme yüzde 15.1 ile gayrimenkul, kiralama ve iş faaliyetlerinde yaşandı. Bu sektörü yüzde 12.4 ile balıkçılık, yüzde 9.4 ile mali aracı kuruluşların faaliyetleri izledi.
Elektrik yavaşladı
Geçen yıl yüzde 6.8 büyüyen elektrik, gaz, buhar ve sıcak su üretimi ile dağıtımı sektöründeki istikrarlı büyüme, bir miktar hız kesmekle birlikte bu yıl da devam etti. Bu sektördeki büyüme ikinci çeyrekte yüzde 5.1, altı aylık dönemde ise yüzde 7.3 oldu. Toptan ve perakende ticareti (yüzde 3.3), ulaştırma, depolama ve haberleşme (yüzde 3.2), sağlık işleri (yüzde 5.0) ilk çeyreğe göre yavaşlamakla birlikte altı aylık ortalamanın üzerinde büyüdü.
Devlet harcaması arttı
Kamu yönetimi ve savunma ile zorunlu sosyal güvenlik hizmetleri (yüzde 5.0) ile eviçi personel çalıştıran hanehalkları (yüzde 11.9) ise yılın ilk çeyreğine göre ikinci çeyrekte daha yüksek bir büyüme performansı gerçekleştirdi. Harcamalar yöntemiyle GSYH itibarıyla, yılın ilk çeyreğinde cari fiyatlarla 25.4 milyar YTL olan devletin nihai tüketim harcamaları ikinci çeyrekte 29.3 milyor YTL’ye yükseldi. Böylece yılın ilk yarısında devletin nihai tüketim harcamaları tutarı 54 milyar 853 milyon YTL oldu. Bunun 32.8 milyar YTL’si maaş-ücret ödemeleri, 22 milyar YTL’si mal ve hizmet alımlarından oluştu. Devlet 2007 yılının tamamında 107 milyar 833 milyon YTL nihai tüketim harcaması gerçekleştirmişti.
Yılın ilk çeyreğinde 166.6 milyar YTL olan yerleşik ve yerleşik olmayan hane halklarının yurt içi tüketimi ikinci çeyrekte 183.9 milyar YTL’ye çıktı. Böylece ilk yarıda hane halkı yurtiçi tüketimi 350 milyar 648 milyon YTL oldu. Hane halkının yurtiçi tüketimi geçen yılın tamamında 632 milyar 176 milyon YTL olmuştu.
Çoğu özel sektörün
Harcama yöntemiyle cari fiyatlarla GSYH’ye göre, cari fiyatlarla yatırım harcamalarının toplam tutarı ilk çeyrekteki 48.3 milyar YTL’den ikinci çeyrekte 50.7 milyar YTL’ye yükseldi. Böylece Türkiye’de ilk yarıda toplam 99 milyar 17 milyon YTL tutarında yatırım harcaması gerçekleştirildi. Bunun 87 milyar 203 milyon YTL’si özel sektör, 11 milyar 813 milyon YTL’si devlet tarafından gerçekleştirildi. Özel sektör yatırımlarının 51 milyar 378 milyon YTL’si makine-teçhizat, 35 milyar 825 milyon YTL’si inşaata gitti.
Kamu gaza bastı
İlk çeyrekte yüzde 11.9 artış gösteren yatırım harcamaları, ikinci çeyrekte yüzde 1.5 geriledi. Böylece yatırım harcamaları yılın ilk yarısında yüzde 4.7 oranında artmış oldu. İlk çeyrekte yüzde 14.1 artış gösteren özel sektör yatırım harcamalarının ikinci çeyrekte artış hızı yüzde 0.6’ya geriledi. İlk yarıda özel sektörün yatırım harcamaları artışı yüzde 7 oldu. İlk çeyrekte yatırım harcamaları yüzde 9.1 azalan kamunun ikinci çeyrek yatırım harcamaları azalması yüzde 16.8’e çıktı. İlk yarıda kamunun yatırım harcamaları artışı yüzde 13.7 olarak gerçekleşti.
Tüketim düştü
Harcama yöntemiyle ve sabit fiyatlarla gayrı safi yurtiçi hasılada birinci ve ikinci çeyrek değişimlerine bakıldığında; birinci çeyrekte yüzde 7.4 artan hane halkı yurtiçi tüketiminin ikinci çeyrekte 2.2 artış gösterdiği görüldü.
Hane halkı tüketiminin ilk yarı artışı yüzde 4.7 olarak gerçekleşti. İlk çeyrekte yüzde 5.6 artış gösteren devletin nihai tüketim harcamaları ise yılın ikinci dört aylık döneminde yüzde 3.7 geriledi. İlk yarı değişimi yüzde 0.5 artış yönünde oldu.
Başkent Doğalgaz Dağıtım A.Ş'ye ait yüzde 80 hisse Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından, satış yöntemiyle özelleştirilecek.
Bankaların aldığı aidatlarla gündeme gelen kredi kartları, tüketiciye alışverişin dışında pek çok imkan da sağlıyor.
Kredi kartı pazarındaki payını artırmak isteyen bankalar, sigorta hizmetinden lüks tatile kadar göz kamaştırıcı binlerce hediye veriyor.
Krizle birlikte finans sektöründe yaşanan sıkıntıların ardından ABD’de 7 banka daha kapandı.
THY, Çin yapımı 60-70 kişilik jet uçaklardan alabileceğini açıkladı. Sektör, 'Avrupa’da filolara Çin uçağı alınmıyor' diye tepki gösterdi.
Haziranda TÜFE yüzde 0.11, ÜFE yüzde 0.94 arttı. Haziran ayı itibariyle yıllık enflasyon TÜFE’de yüzde 5.73, ÜFE’de yüzde -1.86 oldu...
|