|
|
01 Nisan 2008 Salı 08:01
|
Ekonomi
|
İşler bozuldu
İkili kıskaca sıkıştık. Dışta global dalga, içte AKP'yi kapatma davası... Üstüne bir de 2001 krizinden bu yana en düşük büyüme rakamları gelince piyasa allak bullak oldu. Dolar 1.32'yi aştı, borsa 39 bin sınırına indi
AKŞAM GAZETESİ, BU KÖTÜMSERLİĞİ MANŞETİNE TAŞIDI
ABD'de mortgage krizi ve likidite sıkıntısı yılbaşından bu yana dünya piyasalarının istikrarını bozdu. Türkiye de nasibini aldı. Ama ilk dalgayı hafif atlattık. Yetkililer, 'Korkmayın, bir şey olmaz' dedi.
İç siyasi gerilimler yangına körük oldu
KRİZİN ayak sesleri büyürken, türban, AKP'ye kapatma davası ve Ergenekon operasyonları ile toplumsal gerilim tırmandı. Piyasalarda 'Nereye gidiyoruz?' tedirginliği giderek artmaya başladı.
Global depremi iki kat şiddetli hissettik
BİZ iç gerilimlerle uğraşırken, ABD'de Bear Stearns gibi dev yatırım bankaları battı. Depremi dünyadan iki kat şiddetli hissettik. Dolar yılbaşından bu yana yüzde 13 arttı, borsa yüzde 28.6 düştü.
Son kötü haber de büyüme rakamları
PİYASALAR dün de Anayasa Mahkemesi'nin AKP kararını beklerken, büyüme rakamlarıyla şok yaşadı. 2007'de gerçekleşen yüzde 4.5'lik büyüme, yüzde 5'lik hedefin altında kaldı...
Dış dalga iç dalga derken şimdi de büyüme sıkıntısı
Mortgage kriziyle ilk darbeyi yiyip, uluslararası dev bankaların krize girmesiyle sarsılan Türkiye, içeride de türban ve parti kapatma krizleriyle karşı karşıya kalmıştı. Tüm bunlar yetmezmiş gibi dün açıklanan ve hedefin altında kalan büyüme rakamı da piyasalar için tuz biber oldu. Dolar son gelen haberle bankalararası piyasada 1,3375’e yükseldi
Türkiye ekonomisi 2007’de yüzde 4.5 büyürken, yüzde 5 hedefinin altında kaldı. Büyüme geçen yılın son çeyreğinde ise yüzde 3.4 olarak gerçekleşti. Türkiye ekonomisindeki büyüme 2006’da yüzde 6.9 olmuştu.
Bu arada kişi başı milli gelir ise 2007’de cari fiyatlarla 12 bin 132 YTL, dolar cinsinden ise 9 bin 333 dolar olarak hesaplandı. Mart ayı başında yapılan revizyonla kişi başı gelir 7 bin 500 dolar olmuştu. Böylelikle, geçen yıl, bir önceki yıla göre kişi başına GSYH bin 833 dolar artmış oldu. Öte yandan hükümetin ortaya koyduğu 2013 yılı için kişi başına 10 bin dolar tutarındaki kişi başına milli gelir hedefine de yaklaşılmış oldu.
Kişi başı 9.333 dolarla 10 basamak yükseldik
2007’de gayri safi yurtiçi hasıla dolar cinsinden yüzde 25.1’lik artışla 658.8 milyar dolar düzeyine yükseldi. Türkiye, kişi başına 9.333 dolar GSYH ile 10 basamak birden yükselerek, 54’üncülüğe yerleşti. Rusya, Romanya, Brezilya, Uruguay gibi ülkeleri geride bırakıp 17’nci büyük ekonomi olduk.
Gayrimenkul iyi, tarım küçüldü
GEÇEN yıl sektörel bazda en yüksek büyüme, sabit fiyatlarla yüzde 13.7 ile gayrimenkul, kiralama ve iş faaliyetlerinde yaşandı. Yılın tamamında tarım yüzde 7.3 gerilerken, balıkçılık 8.3, madencilik ve taşocakçılığı yüzde 8.1, imalat sanayii yüzde 5.4, elektrik, gaz, sıcak su üretimi ve dağıtımı yüzde 6.3, inşaat yüzde 5 oranında büyüdü. Büyüme, toptan ve perakende ticarette yüzde 5.5, ulaştırma, depolama ve haberleşmede yüzde 6.9, mali aracı kuruluşların faaliyetleri yüzde 9.6, kamu yönetimi ve savunma, zorunlu sosyal güvenlik yüzde 1, eğitim yüzde 4, sağlık işleri ve sosyal hizmetler yüzde 3,1, vergi sübvansiyon yüzde 5.5 oranında arttı. 2007 yılında devletin nihai tüketim harcaması ise yüzde 9.7 oranında arttı.
Tedirginlik biraz daha devam eder
Fortis Portföy Fon yöneticisi Bora Yılmaz: AKP hakkında Anayasa Mahkemesi’nin vereceği karar öncesinde piyasalar zaten olumsuzdu. Cuma günü zaten ciddi bir hareket olmuştu. Dün yine aynı şekilde biraz gergin açıldı. Kararın gelmesiyle en yüksek noktasına ulaştı. Daha sonra piyasalarda gerek hisse senedi gerek bono tarafına alım geldi. Dövizde ufak satışlar geldi. Önümüzdeki günlerde de piyasadaki tedirginlik devam edecek. AKP’nin kapatılmasıyla AB üyelik sürecinde ve ekonomik reformlar tarafında soru işaretleri artacağı için piyasayı tedirgin günler bekliyor.
Kapatılma riski satın alındı zaten
Garanti Bankası Döviz Masası Sorumlusu Hakan Kuyumcuoğlu: Yurtdışı piyasalar çok daha kötü olmadıkça dolar 1.32- 1.34 YTL’ye gidebilir. Belirsizlik devam ettiği sürece 1.26-1.28 YTL destekleri var. Bugün ay sonu, dönem sonu olması nedeniyle epey miktarda döviz bozdurumu oldu. Doların şu anki seviyesi insanlarda bir yanılsamaya sebep oluyor. Sepet bazında dolar 1.48-1.50 seviyelerine denk geliyor. Doların en üst seviyede bozdurulup YTL’ye geçilmesi bu sene de altı ay sürecek. Bu süreçte neler olacak? Siyasi gerilim bizi nasıl yönlendirecek? Ona bakacağız. Piyasa bu kararı fiyatlamıştı. Şu anda fiyatların içinde olan bir durum söz konusu olduğu için piyasalar rahatladı gibi gözüküyor. Gözümüz yurtdışı piyasalarda.”
Dava 14.38’de fiyatlandı, ilk şokla borsa 37 bini gördü
ANAYASA Mahkemesi, AKP’ye kapatma davasını kabul ettiğini 14.20 sularında açıkladı. Sabah saatlerinden beri tatsız giden piyasa, bu beklentiyi satın aldığı halde ilk şokla bin puan birden gerileyerek saat 14.38’de dip noktası 37 bine kadar geriledi.
14.55 sularında gelen alımlarla borsa biraz toparladı, günü kritik 39 bin seviyesinin üzerinde kapattı. Piyasa profesyonelleri bu riskin zaten fiyatların içinde olduğunu ekstra bir düşüşün beklenmediğini açıkladı. Aynı dakikalarda dolar 1.34 seviyesinden, euro ise 2.10’dan geri dönüş yaptı...
Dış açık yüzde 37 yükseldi
ŞUBAT ayına ilişkin dış ticaret verileri açıklandı. Türkiye bu yılın ilk 2 ayında, 21 milyar 643 milyon dolarlık ihracat, 32 milyar 279 milyon dolarlık ithalat yaptı. Ocak-şubat döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre ihracat yüzde 52.2 , ithalat yüzde 46.9 arttı. İki aylık dönemde, 10 milyar 636 milyon dolarlık dış ticaret açığı verilirken, dış ticaret açığı, geçen yıla göre yüzde 37.2 arttı.
Para politikasında riskler hesaplanıyor
KURUL, artan gıda ve enerji fiyatları ile küresel belirsizliklerin enflasyon hedefine ulaşılmasını geciktirebileceği değerlendirmesinde bulundu. Para politikasının orta vadede yüzde 4 enflasyon hedefine odaklandığı belirtilen değerlendirme özetinde şöyle denildi: “Sonuç olarak, küresel ekonomide süregelen belirsizlikler ve fiyatlama davranışlarına ilişkin riskler para politikasında temkinli olma gereğini artırmıştır. Bu çerçevede Kurul, 2007 Eylül ayından itibaren devam ettiği faiz indirimlerine mart ayında ara vermiştir.’’
Faiz indiriminde dış piyasalar etkili olacak
MB’ye göre, önümüzdeki dönemde gıda ve enerji fiyatlarındaki artışların genel fiyatlama davranışlarına yansımaları yakından izlenmeye devam edilecek. Son dönemdeki indirimlere rağmen kısa vadeli faizlerin mevcut seviyesi enflasyondaki düşüşü destekliyor. Bundan sonraki olası faiz indirimi, küresel piyasalardaki gelişmelere, dış talebe ve maliye politikası uygulamalarına bağlı olacak. Mevcut konjonktürde ekonomik dayanıklılığın korunması için mali disiplin ve yapısal reformların devamlılığı kritik önem taşıyor.
Merkez Bankası uyardı: Riskler artıyor
MERKEZ Bankası Para Politikası Kurulu, küresel ekonomideki belirsizliklerin portföy hareketleri ve döviz kuru kanalıyla kısa vadede enflasyon üzerinde risk oluşturduğunu söyledi. MB’ye göre, gıda fiyatlarında şubat ayında görülen yüzde 5,05 oranında artış, 2003 bazlı endeksteki en yüksek aylık gıda fiyat artış oldu.
Bu yüksek oranlı artış aynı zamanda mart ayında sebze fiyatlarında bir düzeltme hareketi yaşanma olasılığını gündeme getirdi. İşlenmiş gıda fiyatlarına ilişkin riskler devam ediyor. Şubat ayında gıda ve enerji fiyatlarındaki artışlar sonucunda yükselen yemek ve ulaştırma hizmetleri fiyatları, hizmet grubu enflasyonundaki iyileşmeleri sınırladı. Kurula göre, gıda ve enerji fiyatlarındaki artışlar, enflasyondaki düşüşü geciktiriyor. Bunun yanında, özel kapsamlı fiyat endeksleri ile ölçülen enflasyon göstergelerinde yılın ikinci çeyreğinden itibaren baz etkisinden kaynaklanan yukarı yönlü bir hareket görülebileceği not edildi.
Başkent Doğalgaz Dağıtım A.Ş'ye ait yüzde 80 hisse Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından, satış yöntemiyle özelleştirilecek.
Bankaların aldığı aidatlarla gündeme gelen kredi kartları, tüketiciye alışverişin dışında pek çok imkan da sağlıyor.
Kredi kartı pazarındaki payını artırmak isteyen bankalar, sigorta hizmetinden lüks tatile kadar göz kamaştırıcı binlerce hediye veriyor.
Krizle birlikte finans sektöründe yaşanan sıkıntıların ardından ABD’de 7 banka daha kapandı.
THY, Çin yapımı 60-70 kişilik jet uçaklardan alabileceğini açıkladı. Sektör, 'Avrupa’da filolara Çin uçağı alınmıyor' diye tepki gösterdi.
Haziranda TÜFE yüzde 0.11, ÜFE yüzde 0.94 arttı. Haziran ayı itibariyle yıllık enflasyon TÜFE’de yüzde 5.73, ÜFE’de yüzde -1.86 oldu...
|