|
|
31 Ocak 2007 Çarşamba 09:01
|
Yazarlar
|
Yüzde 5 enflasyon mu?
Sizce de işleri zor değil mi?
Merkez Bankası bu yıl enflasyonu %5 düzeyine getirmeye çalışacak. Şu anda enflasyon
%9,65'de. Yani önümüzdeki on iki ayda Merkez Bankası'nın enflasyonu yarı yarıya
aşağı çekmesi gerekiyor !
Para Politikası Kurulu'nun 16 Ocakta yaptığı toplantısının tutanakları hafta başında
açıklandı. Merkez Bankasının enflasyon konusundaki asıl sıkıntısının, hizmetler
sektörü ve maaşlardaki sertlik olduğu anlaşılıyor.
Haksız mı ki Merkez Bankası ?
Sizler de bir biçimde yılbaşında maaş ya da ücret zamları ile ilgili kişisel bir
deneyim edinmişsinizdir. Eğer maaşlı çalışansanız maaşınıza zam yapılmıştır. Yok
eğer işverenseniz, siz birlikte çalıştığınız arkadaşlarınızın maaşlarına zam
yapmışsınızdır.
Peki hangi tarafta olursanız olun, sizin bu yılbaşındaki maaş zammı deneyiminiz
nedir ?
Bence %10'dan kesinkes aşağı bir zam olmamıştır.
Çünkü yine "eskiye döndük".
Bir zamanlar "eşel mobil" sistemi derlerdi (Fransızcada "hareketli merdiven"
anlamına geliyor). Yani geçmiş dönemde ne kadar enflasyon olduysa, maaşlar da o
kadar artırılırdı.
1970'li yıllarda petrol fiyatlarındaki artış ile körüklenen enflasyon sarmalında
Avrupa'da uygulanmış bir modeldi bu. Ama daha sonra bu sistemin enflasyon ile
savaşımda hiçbir işe yaramadığı anlaşıldı. Çünkü maaşlar geçmiş dönem enflasyonu
kadar artıkça, gelecek dönem için enflasyon çıtasını da yükseliyordu. Beklentilerde
enflasyonun düşmeyeceği yerleşiyordu.
O nedenle bu sarmalı kırmak için, geçmiş enflasyon değil de "beklenen enflasyon"
zammı uygulamasına başlandı. Yani bu yıldan örnek verirsek, 1 Ocak 2007'de yapılacak
maaş zammı, geçmiş yılın enflasyon oranı olan %10 değil de bu yılın beklenen
enflasyon oranı olan %5 oranında olmalıdır.
Peki bunu kim yaptı ?
Ya da yapabildi ?
Her gün "ekonomi büyüyor" haberleri okurken çalışan kesim nasıl olacak da reel satın
alma gücünün azalmasına izin verecek ?
Ekonomi büyüyor; evet Türkiye'nin refahı artıyor. Ama "sorry" (!), size bu büyümeden
bir pay düşmüyor...
Bunu çalışanlara nasıl anlatacaksınız ?
Anlatamazsanız enflasyon ile nasıl mücadele edeceksiniz ?
...
Ya kiralar ?
Benim de, sevgili babamın da kiraya verdiği iki dükkanımız var. İkimiz de %25 zam
ile kira artış isteğimize başladık; ama sonunda %20 zamma razı olduk !
İşe bakar mısınız ?
Gerçekleşen enflasyon %10; beklenen enflasyon %5; ama alınan kira zammı %20 !
Neden daha azına razı olayım ki ?
Ekonomi küçülürken (2001 sonunda), aynı kiracımdan bir yıl hiç zam almamayı kabul
etmiştim. Enflasyon %80'lerdeydi; ama biz "işlerimiz iyi değil" diyen kiracımıza hiç
zam yapmamıştık; çünkü yapamamıştık. Hemen yanı başımızda aynı dükkan 100 liraya
kiralıkken siz nasıl 120 lira kira istersiniz ki ?
Şimdi ise işler tam terse döndü. Zaten aradan geçen dört yılda bir yıl zamsız geçen
dönemi çoktan telafi etmiştik. Ama hala "gözümüz doymamıştı".
Neden doysun ki ?
Yine yandaki dükkandan örnek verirsek, o dükkan boşalınca 200 liraya kiraya
verilirken biz neden 150 lira kiraya razı olalım ki ?
Dedik ya, Merkez Bankası'nın işi zor. Hem de çok zor.
"Yılın ilk üç üçer aylık döneminde faiz oranlarını düşürmeyeceğiz" demişler.
Paşa gönülleri bilir !
Ama faiz oranlarını yüksek tutarak reel anlamda değerlendirdikleri YTL, sadece
uluslararası ticarete konu olan mallarda fiyat artışlarını önlüyor. Kira gibi,
maaşlar gibi, diğer uluslararası ticareti yapılamayan hizmetler gibi alanlarda fiyat
sertlikleri olduğu gibi kalıyor.
Acaba bu gerçeği hala göremediler mi ?
Ertuğ Yaşar;
İtalya 30.01.2007
ertug@yasar.nom.tr
www.ertugyasar.com
İçimize sinmiş bu, 'hayata Türk gibi bakma, seni bir aptal sanırlar' durumu...
Yakıp yıkıcılar; öfke kusucular onlar...
Bizi 'çaresiz' bırakıyorsunuz arkadaşlar ve ne diyeceğimizi bilemiyoruz...
TÜRKİYE'NİN EN BÜYÜK SİYASİ PARTİSİ, KARARSIZLAR PARTİSİDİR: Vatandaş Nevzat Basım yerel seçimlerde nasıl oy verecek?
İNSANIN ONLARI EKRANDA DİNLERKEN, 'NE BAĞIRIYORSUN YA' DİYESİ GELİYOR. 'NE BAĞIRIYORSUN; NEYE BAĞIRIYORSUN; TEK VATANSEVER SEN MİSİN SANIYORSUN?'
BENİM YAŞADIĞIM KREDİ KARTI SORUNUNU SİZ DE YAŞAMIŞ OLABİLİRSİNİZ: Bayram alışverişini kredi kartıyla yapanların başına geldi mi bilmiyorum; ama benim geldi...
|