|
|
04 Haziran 2007 Pazartesi 09:27
|
Yazarlar
|
Nerede O Merkez Bankası?
Hafta sonları birlikte yürüyüş yaptığımız İbrahim ağbi sordu: “Gazetelerde okudum, dolar carry trade sayesinde 1,30 YTL’yi gördü diye yazmışlar. Bu carry trade dedikleri ne ola ki ? ”
“Carry Trade” sözünü ben kendimce “ticareti taşıma” ya da “taşımalı ticaret” diye çevirdim. Doğaldır ki İbrahim ağbi Türkçe çevirisini değil de bu tanımlamanın ne anlama geldiğini merak ediyordu. Bana da gün doğmuştu. Bildiğimi düşündüğüm bir kavramı açıklamaya başladım.
“Bizde güzel bir atasözü vardır. Taşıma suyla değirmen dönmez denir. Ama bugünlerde özellikle uluslararası fon yöneticileri taşıdıkları su ile bırakın değirmeni döndürmeyi, gemileri bile yüzdürüyorlar !
Küreselleşen dünyada özellikle Londra’da yerleşik finansal kaynak yöneticileri (yani bankalar ve yatırım fonları), dünyadaki olanakları sonuna kadar değerlendiriyorlar.
Uzun zamandır Japonya’da faizler çok düşük, yıllık borçlanma faizi %1,0’in altında. Şimdi nedenini boş ver. Bu anda devreye, uluslararası kredibilitesi olan yani borçlanma yeteneği olan, finansal kuruluşlar giriyor. Japonya’dan dolar borçlanıyorlar. Maliyeti yıllık %1,0 gibi.
Bu kaynağı İngiltere’de değerlendirseler en fazla LIBOR kadar (yani %5,30) faiz alacaklar. Ama Türkiye’ye gelirlerse %20’ye yakın yıllık YTL faiz alıyorlar. Eğer kaynaklarının Türkiye’de kaldığı dönemde YTL devalüe olmazsa, ki son dönemde bırakın YTL’nin devalüe olmasını, tam tersi YTL revalüe oldu, acayip bir para kazanıp gidiyorlar.
Yani Japonya’dan 1 milyon dolar borç alan finansal kuruluş, bir yıl sonra bu kaynağı 1 milyon 10.000 dolar olarak geri ödemeli.
Peki Türkiye’ye gelirse ne kazanacak ? Varsayalım Türkiye’ye dolar kuru 1,45 YTL iken geldi. Yani 1 milyon 450 bin YTL ile Hazine bonosu satın aldı. Bir yıl sonra %20 getiri ile eline 1 milyon 740 bin YTL geçecektir. O gün kur (şimdiki gibi) 1,31 YTL ise, 1 milyon 328 bin dolarını cebine koyup gidecektir. 10 bin dolar faiz gideri; 328 bin faiz geliri olduğuna göre de net 318 bin dolar kar edecektir.
Bu ZAGA sürdükçe de Türkiye’ye dolar yağmaya devam edecektir.
Dolar yağdıkça da dolar kuru düşmeyi sürdürecektir.
İşte carry trade tatlı karı budur İbrahim ağbicim...”
İbrahim ağbi şaşırdı.
“Yahu bizimkiler (yani bizim ekonomi yöneticilerini kastediyor) bunu görmüyorlar mı ? Neden Türkiye’den bu türlü bir kaynağın yurtdışına aktarılmasına izin veriyorlar ? Neden Merkez Bankası hemen faizleri düşürmüyor ? ” diye isyan etti.
“Sevgili ağbicim” dedim. Eğer Merkez Bankasının web sitesine bakarsan hemen en yukarıda, “Merkez Bankasının temel amacı, fiyat istikrarını sağlamak ve sürdürmektir” diye yazdığını göreceksin.
Merkez Bankası bu amaç dışında hiçbir konu ile nerede ise ilgilenmiyor. Enflasyon ile savaşım için de faizleri yüksek tutuyor. “Gerisi beni bağlamaz” diyor. Bu arada Türkiye’den konteynırla para yurtdışına aktarılıyor, kimsenin gıkı bile çıkmıyor !”
“Tamam; enflasyon da önemli” dedi İbrahim ağbi.
“Ama biz de Merkez Bankası hemen faizleri üç puan birden indirsin demedik ki ! Her hafta, olmadı iki haftada bir, %0,25 (yani 25 baz puan) indirseler, hiç değilse konteynırla giden faiz ödemelerinden kürekle tasarruf yapmış olmazlar mı ? Üstelik seçim kararından bu yana piyasada yaprak kımıldamaz oldu. Buna da çözüm bulmazlar mı ? ”
“Bulurlar da İbrahim ağbicim, nerede senin tanımladığın gibi piyasa içinde yaşayan; piyasa gelişmelerini izleyen Merkez Bankacılar ?
Onlar Ankara’da oturmuş kuramsal tartışmalar ile günlerini geçiriyorlar. Olan da bizlere oluyor. Bu faizleri hep birlikte ödüyoruz”.
Ertuğ Yaşar;
İstanbul 04.05.2007
ertug@yasar.nom.tr
www.ertugyasar.com
İçimize sinmiş bu, 'hayata Türk gibi bakma, seni bir aptal sanırlar' durumu...
Yakıp yıkıcılar; öfke kusucular onlar...
Bizi 'çaresiz' bırakıyorsunuz arkadaşlar ve ne diyeceğimizi bilemiyoruz...
TÜRKİYE'NİN EN BÜYÜK SİYASİ PARTİSİ, KARARSIZLAR PARTİSİDİR: Vatandaş Nevzat Basım yerel seçimlerde nasıl oy verecek?
İNSANIN ONLARI EKRANDA DİNLERKEN, 'NE BAĞIRIYORSUN YA' DİYESİ GELİYOR. 'NE BAĞIRIYORSUN; NEYE BAĞIRIYORSUN; TEK VATANSEVER SEN MİSİN SANIYORSUN?'
BENİM YAŞADIĞIM KREDİ KARTI SORUNUNU SİZ DE YAŞAMIŞ OLABİLİRSİNİZ: Bayram alışverişini kredi kartıyla yapanların başına geldi mi bilmiyorum; ama benim geldi...
|