	3 Aralık 2008Güncelleme: 03.12.2008 03:41

Güncel Başlıklar
Avrupa Birliği
YAŞ Toplantıları
Türk Silahlı Kuvvetleri
İlker Başbuğ
Emine Ayna
DTP
Celalettin Cerrah
Polis Emniyet Haberleri
Türkiyede Yabancı Sermaye
Vestel

05 Temmuz 2007 Perşembe 09:18

Yazarlar

Nasıl Büyüdük?

Hafta sonundan bu yana ekonomimize ilişkin önemli ve ilginç veriler yayımlanıyor.

Önce TÜİK'ten (Türkiye İstatistik Kurumu) Mayıs sonu dış
ticaret dengesi; ardından TİM'den (Türkiye İhracatçılar Meclisi) Haziran
sonu dışsatım verileri; aynı gün yine TÜİK'ten ekonomik büyüme verileri ve dün de
Haziran ayı enflasyonu...

Hem TÜİK hem de TİM verilerinden görülen o ki, Türkiye'nin dışsatımı oransal
olarak dışsatımından hızlı artmaktadır. Buna karşın dış ticaret açığı
büyümektedir. Ayrıca dışalımda en önemli pay artık eskisi gibi yatırım mallarında
değil, daha çok hammadde ve ara mamuldedir.

Ekonomik büyüme verileri açıkçası beni sevindirdi. Türkiye ilk üç ayda %6,7
oranında büyümüş. Kişi başına gelir (düşük döviz kurunun da etkisi ile) 5.500
doları geçmiş.

Gerçi büyümenin kaynağının sağlığı konusunda hemen kötümser yorumlar
yapıldı: Ekonomimiz son üç yılda olduğu gibi tüketimle değil, dışsatım ve kamu
harcamaları ile büyümüştü.

Açıkçası ben bunda (yani iç tüketimle değil de özellikle dışsatım ile
büyümede) üzülecek ya da karamsarlığa girecek bir nokta göremiyorum...

Zaten Türkiye'nin yıllardan bu yana istediği de bu değil miydi ?

Yani enflasyon yaratmayan ekonomik büyüme...

21 çeyrektir arka arkaya büyüyen Türk ekonomisi, geçen yıl Mayıs - Haziran
aylarında yaşanan döviz kuru / enflasyon artışı sarmalı bu ay itibarı ile
endeksten çıktığı için, artık (en azından kış aylarına kadar) enflasyon da
yaratmayacaktır.

...

VATAN'da yayımlanan yazısının sonunda Asaf Savaş Akat sormuş: "Aşırı değerli
YTL'ye karşın net dışsatım nasıl bu kadar arttı ? "

Sanırım bu sorunun yanıtını verecek uzmanlıkta bir kişiyim. Ama bunu yapmadan
önce, son bir yılda %22 oranında artan genel dışsatım içinde hangi sektörlerin
ortalamanın üzerinde artış yakaladığına bakalım:

- %50 artış ile demir çelik ürünleri;

- %43 ile makine ve aksamları;

- %39 ile demir ve demir dışı metaller;

- %31 ile taşıt araçları yan sanayi.

Taşıt araçlarında artışı açıklamak bizce en kolayı: Türkiye'de ulusal bir otomotiv
sanayi olmadığı için, döviz kuru ve karlılık oranı ne olursa olsun,
uluslararası otomotiv firmaları kendi uluslararası üretim, dağıtım ve tedarik
planları içinde Türkiye'ye düşen görevi bize uygulatıyorlar.

Hem demir çelik ürünlerinde, hem de demir dışı metallerde, değerli YTL'ye karşın
dışsatım artışını ben, uluslararası hammadde ve emtia fiyatlarındaki artışa
bağlıyorum. Bu ürünlerde uluslararası rekabet o kadar keskin olmadığı; rekabet
olsa bile talep nedeni ile satıcıların fiyat artırabildikleri için, dışsatımda
ortalamanın üzerinde bir artış sağlanabiliyor.

Sanırız makine ve aksamları sektöründe de buna benzer bir durum söz konusu. İki
farkla:

A) Türkiye, Uzak Doğu kadar ucuz değil; ama Avrupa kadar da pahalı
değil. Üstelik kısa teslim zamanları ve esnek üretim ile çalışıldığı için,
özellikle komşu ülkelerde başarı sağlanıyor;

B) Bir de makine sektöründe nereden bakılırsa bakılsın bir yaratıcılık,
inovasyon, kişiye (makineyi alan fabrikaya) özel üretim söz konusudur. O
nedenle tam bir rekabetçi pazar fiyatının oluşmayacağını; ve ürünlere zam
yapılabileceğini düşünüyoruz.

Öte yandan Türkiye'nin bazı geleneksel sektörlerinde, örneğin tarımda, tekstil
ve konfeksiyonda; çimento ve toprak ürünlerinde, toplam dışsatım artışının
ancak yarısına ulaşabilen (yani %10'un altında kalan) artışlar görüyoruz.

Yani ülkenin "taşını toprağını; güneşini bağını; ya da emeğini satan" (!)
sanayiciler gerçekten de değerli YTL'den etkilenmişler ve böyle giderse daha da
çok etkilenecekler...

Ertuğ Yaşar;

İstanbul 04.07.2007

ertug@yasar.nom.tr

www.ertugyasar.com