ABD, yaptırımlarla ne yapmayı amaçlıyor?

ABD basınında çıkan yorumlarda, Trump'ın Türkiye'ye yönelik yaptırım kararının iki amacı olduğu tartışılıyor.

ABD basınında çıkan yorumlarda, Trump'ın bu kararla son 10 gündür kendisine yönelik eleştirileri dindirme ve Türkiye'yi operasyonu durdurmaya itecek bir mekanizma oluşturmayı amaçladığı öne sürülüyor.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, "Başkan Trump, Türkiye üzerinde Suriye'nin kuzeydoğusuna yönelik askeri operasyonlarını durdurma ve ivedilikle ateşkes ilan etme konusunda baskı oluşturmayı amaçlayan Başkanlık Kararnamesi'ni imzaladı" dedi.

BBC Türkçe'nin haberine göre dün gazetecilere bilgi veren üst düzey ABD'li bir yetkili, Türkiye'nin mevcut ekonomik zayıflıkları göz önüne alındığında atılan bu adımın çok ciddi olduğunu ve bu yaptırımların Türkiye'nin dikkatini Suriye'nin kuzeyindeki durumun vahametine çevirmek amacıyla tasarlandığını söyledi.

ABD'li yetkililerin açıklamalarından ilk etapta ateşkes ilan edilmesi için zemin yaratmak istedikleri anlaşılıyor. Trump da Erdoğan ile yaptığı görüşmede ateşkes ilan etmesini istedi.

ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, kısa bir süre içerisinde görüşmelerde bulunmak üzere Türkiye'ye gideceğini açıkladı.

Yine gazetecilere bilgi veren bir başka üst düzey yetkili de önceliklerinin bir an önce ateşkes ilan edilmesi olduğunu belirtti.

Yetkili bundan sonra yapmak istediklerini, "İlk olarak, ateşkesle ve kuzeydoğu Suriye'de var olan farklı çıkarlar arasında bir uzlaşma sağlamak. Daha sonra yalnızca ortağımız SDG ve halen bölgede olan kendi askerlerimiz değil, Türk ordusu ve birçok durumda disiplinsiz ve vahşi milislerinin yanı sıra Rusya ve Suriye ordusunun da olduğu yerde kalmasını sağlamak. Daha sonra da Türkiye'nin meşru güvenlik kaygılarını gidererek, güvenlik ihtiyacını ve kuzeydoğu Suriye'de yaşayanların ihtiyaçlarını karşılayacak bir dizi plan ortaya koymak" olarak açıkladı.

ABD'li yetkililerin açıklamalarına göre, bundan sonra yaptırımlarla ilgili Türkiye'nin özellikle ateşkes konusundaki tutumu belirleyici olacak.

ATEŞKES İLAN EDİLMEZSE NE OLUR?

Başta Trump olmak üzere ABD'li yetkililer, Türkiye'nin ateşkes ilan etmesi ve buna uymaması durumunda yaptırımların sertleşeceğini söylüyor.

Trump açıklamasında, "Türk liderler bu tehlikeli ve yıkıcı yola devam ederse, Türkiye'nin ekonomisini hızlı bir şekilde yok etmeye çok hazırım" dedi.

Senatör Graham da, "Başkan Trump, Türkiye'nin sınırına yakın yerlerdeki belli Kürt unsurlarına yönelik kaygılarını gidermek adına müzakere yoluyla bir anlaşmaya varılarak akan kanın durdurulmasına çalışıyor" dedi.

Başkan Yardımcısı Pence de ateşkes çağrısı yaparak, Türkiye'yi masaya oturmaya çağırdı. Pence'in önümüzdeki günlerde ateşkes konusunda görüşmeler yapmak üzere Türkiye'ye gitmesi bekleniyor.

ABD'li bir yetkili, Trump'ın ateşkes sağlanmasından oldukça emin olduğunu ve bu nedenle bu kadar kısa süre içerisinde böylesine üst düzey bir heyeti Türkiye'ye gönderdiğini açıkladı.

ABD basını, mevcut haliyle getirilen yaptırımların Türkiye açısından önemli bir etkisinin olmasının beklenmediği yorumunu yaptı.

Ancak, Trump yönetiminin ya da Kongre'nin yaptırımları sertleştirmeye karar vermesi halinde Türkiye'nin ABD pazarına girişini veya ticari işlemlerinde dolar kullanımını sınırlayan daha kapsamlı adımlar atılabileceği öne sürülüyor.

KONGREDEKİ YAPTIRIM SÜRECİ DURDU MU?

Tramp'ın bu kararıyla birlikte Kongre yaptırım teklifini gere çekecek mi sorusunun cevabı hayır. Trump'ın başkan olarak yetkisini kullanıp uyguladığı yaptırımların dışında Kongre'nin her iki kanadında da Türkiye'ye yaptırım uygulanmasına dönük yasal hazırlıklar devam ediyor.

Senato ve Temsilciler Meclisi'nde hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi üyelerin destek verdiği tasarılarda yaptırım kapsamına finans kuruluşlarının alınması, askeri anlamda işbirliğinin askıya alınması ve yaptırım uygulanan kişilerin arasına Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da eklenmesi öngörülüyor.

Kongre üyeleri, Trump'ın yaptırım kararını genel olarak olumlu bulmalarına karşın yetersiz olduğunu söylüyor.

Temsilciler Meclisi'nin Demokrat Başkanı Nancy Pelosi, uygulanan yaptırımların Suriye'nin kuzeydoğusundaki insani durumu tersine çevirmeye yeterli olmadığını söyledi.

Cumhuriyetçilerin etkili isimleri arasında yer alan ve Türkiye'ye yönelik yaptırım çağrılarına öncülük eden Senatör Lindsey Graham da, ateşkes ilan edilene kadar yaptırımların artarak sürmesi gerektiğini belirtti.

Kongre'nin Türkiye'ye daha sert yaptırımlar getiren tasarıları bu hafta içinde gündemine alması bekleniyor.